استان کهگیلویه و بویراحمد با وجود ۹ شهرستان و ۷۲۶ هزار نفر جمعیت ۲۹ موقوفه درآمدزا دارد که ۲۰ موقوفه از این تعداد در گچساران اهدا شده در حالی که این شهرستان  کمتر از ۱۷ درصد از جمعیت استان را در اختیار دارد.

سنت پسندیده وقف اگرچه میراث ماندگار رسول اکرم (ص) به عنوان نخستین واقف در اسلام است اما حدود نیم قرن پیش شادروان حاج درویش کائیدان پایه گذار نخستین موقوفه درآمدزا در شهرستان ۱۲۶ هزار نفری گچساران شد.

این سنت حسنه پس از ثبت اولین موقوفه برکات زیادی در گچساران داشته به طوری که هم اکنون ۹۲ رقبه این شهرستان شامل موقوفه های تجاری و زراعی در اختیار خانواده های نیازمند است و این خانواده ها بدون پیش پرداخت و با اجاره عادلانه کسب درآمد می کنند و برخی از موقوفه های هم برای کمک به دانش آموزان نیازمند اهدا شده که نشان می دهد رونق سنت پسندیده وقف در گچساران توانسته است گام های قابل توجهی برای گره گشایی از مشکلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی در این شهرستان بردارد.

۱۵ موقوفه  درآمدزای گچساران برای کمک به حوزه فرهنگ و مذهب،چهار مورد به منظور نیت هایی مانند کمک به معیشت خانواده های نیازمند،ازدواج جوانان و یک موقوفه هم برای نگهداری دختران بی سرپرست وقف شده است.

وقف در گچساران

رییس اداره اوقاف و امور خیریه گچساران می گوید:این شهرستان در مجموع ۱۲۴ موقوفه دارد که اهدای زمین برای احداث حسینیه و مسجد بیشترین سهم را در این سنت خداپسدنانه دارد.

ابراهیم قاسمی با اشاره به اینکه گچساران ۹۲ رقبه تجاری و منفعتی دارد  اضافه  کرد: این شهرستان رتبه نخست موقوفه  های درآمدزای استان را در اختیار دارد.

وی تاکید کرد: واقفان گچسارانی املاکی مانند زمین های زراعی،باغ، واحدهای مسکونی، واحدهای تجاری و زمین های مسکونی را با مقاصد مختلف وقف کرده اند که به منظور معرفی هر چه بیشتر این خیران نیکوکار ۷۰درصد از موقوفه های مذکور با نصب تابلو شناسنامه دار شده اند.

برکات حدود نیم قرن رواج فرهنگ وقف در گچساران

رییس اداره اوقاف و امور خیریه گچساران با اشاره به اینکه قدیمی ترین موقوفه درآمدزای گچساران سال ۱۳۵۱ شامل سه باب مغازه در خیابان کیامرثی شهر دوگنبدان از سوی شخصی به نام زنده یاد درویش کائیدان وقف شده گفت: درآمد حاصل از اجاره این موقوفه به منظور کمک به تامین  مخارج مساجد صاحب الزمان (عج)، امام جعفر صادق (ع) و حسینیه بیت العباس (ع) هزینه می شود.

قاسمی تاکید کرد: در سال ۱۳۷۶ شخصی به نام مرحوم سید نجف رضوی سه رقبه تجاری (مغازه) به منظور تامین هزینه به امور خیریه،اطعام و عزاداری سید الشهدا وقف کرد.

رییس اداره اوقاف و امور خیریه گچساران عنوان کرد:همچنین زنده یاد حاج بابا بشارت سال ۱۳۷۶ پنج رقبه تجاری برای تامین مخارج مساجد صاحب الزمان(عج) و امام جعفر صادق (ع)وقف کرده است.

وی ابراز داشت:موقوفه اهدایی اعظم غلامزاده دیل بانوی واقف گچسارانی که سرپناهی امن برای دختران بی سرپرست و بد سرپرست کهگیلویه و بویراحمدی و استان های مجاور شده است یکی از موقوفه های مهم منفعتی این شهرستان است.

وی بیان کرد:در این مرکز که با نام ساختمان ریحانه زیر نظر موسسه خانه فرشتگان شهید درخشانپور فعالیت می کند افزون بر خدمات اقامتی، خوراک و خدمات آموزشی با حضور ۶ مربی انجام می شود.

رییس اداره اوقاف و امور خیریه گچساران گفت: موقوفه ریحانه در ۲طبقه،سه واحد و ۲۰۰ متر مربع به دختران نیازمند خدمات شبانه روزی ارائه می دهد.

قاسمی با یادآوری این نکته که این مکان ظرفیت نگهداری ۳۰ نفر را دارد ابراز داشت:در این مرکز دختران ۶ تا ۱۸ سال بی سرپرست و بدسرپرست نگهداری می‌شوند.

وی با بیان اینکه خانه مذکور سال ۹۶ وقف شده عنوان کرد: این موقوفه سرپناهی امن برای دختران بی سرپرست و بدسرپرست شده است.

قاسمی تاکید کرد: بانوی گچسارانی با نام مرحوم حلیمه عربی سال ۱۳۹۰ یک واحد مسکونی برای کمک به زوج های جوان کم درآمد و همچنین واقفی به نام بیژن عبدالهی ۴۰۰ متر مربع زمین به منظور احداث آپارتمان برای کمک به ازدواج جوانان وقف کرده است که نیاز است تا وقف با چنین نیت هایی افزایش یابد.

رییس اداره اوقاف و خیریه گچساران تاکید کرد: واقفی به نام زنده یاد حاج فریدون کرمی سال ۱۳۸۷یک واحد مسکونی در کوی سه راهی برای تامین هزینه های مسجد صاحب الزمان و کمک به دانش آموزان روستای ماهور باشت وقف کرده است.

قاسمی با اشاره به اینکه یک موقوفه سمنی شامل  قطعه زمین زراعی (شالیزار) به مساحت ۱۲هزار متر مربع برای تامین هزینه هیات عزاداری محرم در روستای آرو وقف شده است تاکید کرد: وقف به صورت گروهی کمک به سهیم شدن شهروندان با توان مالی کمتر در ارج این سنت پسندیده است.

وی تاکید کرد: امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا ۲۵ کیسه ۱۰ کیلوگرمی برنج از این شالیزار تهیه شده و قرار است همزمان با دهه وقف بین نیازمندان روستای آرو توزیع شود.

قاسمی تصریح کرد: باغ درختان زیتون به مساحت یکهزار و ۵۰۰ متر مربع دیگر موقوفه درآمدزای گچساران است که سال ۱۳۸۸ ازطرف واقفی به نام زنده یاد حاجی قبادی برای تامین مخارج روضه حضرت اباعبدالله حسین (ع) وقف شده است.

وی عنوان کرد: همچنین شخصی به نام مرحوم حاج ظفر ارجلو سال ۱۳۹۰ یک باب منزل مسکونی برای اسکان روحانی مسجد امام سجاد (ع) در محله لبنان شهر دوگنبدان اهدا کرده اند.

برنامه های تبلیغی برای رونق وقف

قاسمی انجام تبلیغات محیطی در سطح شهر با استفاده از بنر، بهره گیری از ظرفیت رسانه های ارتباط جمعی برای اطلاع رسانی،برپایی نمایشگاه معرفی واقفان در مصلای نماز شهر دوگنبدان و برگزاری همایش وقف از برنامه های پیش بینی شده در هفته وقف در گچساران برای ترویج بیشتر این سنت پسندیده اسلامی است.

وی اضافه کرد: امکان صرف درآمدهای موقوفه ها برای مقاصد دیگر براساس قانون نیست به همین دلیل اشاعه وقف های اشتغالزا یا گرهگشایی از دیگر مشکلات اجتماعی از برنامه های این اداره متولی است.

راهکارهای اثربخش تر شدن وقف

تنوع بخشی به وقف با کاربری های مختلف در شهرستان گچساران که با  ۹۲ رقبه خاستگاه موقوفه های درآمدزا  در کهگیلویه  و بویراحمد محسوب می شود ضرورتی برای بهره وری بهتر از این سنت پسندیده است.

تقریبا چهاردهه از ثبت نخستین موقوفه درآمدزای گچساران می گذرد اما بررسی ها نشان می دهدکه ۷۵درصد از موقوفه های این شهرستان با نیت کمک به حوزه های فرهنگی و مذهبی نظیر تامین هزینه های مخارج مساجد، حسینیه ها، استقرار روحانی،فعالیت های قرآنی و تامین مخارج هیات های عزاداری اباعبدالله حسین (ع) اهدا شده است.

توجه به برنامه های فرهنگی مقوله ای بسیار مهمی محسوب می شود اما به دلیل نیاز مبرم به ترویج فرهنگ وقف با نیت کمک به ازدواج و اشتغال در زمان حاضر به نظر می رسد تنوع بخشی به سنت پسندیده وقف در گچساران امری ضروری است.

نگاهی به موقوفه های گچساران نشان می دهد که جای وقف مکان های درآمدزا  برای زنان سرپرست خانوار خالی است به عنوان مثال وقف با هدف راه اندازی کارگاه های صنایع دستی، پخت نان محلی،غذاهای خانگی یا اختصاص بخشی از درآمد موقوفه ها برای تامین تجهیزات مورد نیاز ایجاد اشتغال جوانان امری بسیار خداپسندانه است.

وقف مکان های برای کمک به بیماران نیازمند،کمک به تامین جهیزیه دختران خانواده های بی بضاعت یا تأمین کمک هزینه تحصیل دانش آموزان مناطق محروم از دیگر موضوعاتی است که در گچساران مغفول مانده یا کمرنگ است.

انتهای پیام/فرزانه شریفی