سرسبزی جنگل های زاگرس خواسته البرز زارعی کوهنورد ۳۸ ساله گچسارانی بود که روز دوازدهم خردادماه امسال به عنوان نیروی داوطلب در عملیات اطفای حریق کوه‌های دیل دچار سوختگی شدید و چند روز بعد از دنیا رفت.

البرز دوستدار طبیعت بود و علاوه بر حفاظت از عرصه های طبیعی و جنگلها ، هرساله در این روزها که هفته منابع طبیعی است ده ها اصله نهال در طبیعت می کاشت و به حفظ و گسترش جنگل های زاگرس همت می گمارد .

هم اکنون که البرزها جان در راه حفظ جنگل های زاگرس فدا می کنند برخی با بی توجهی و از بین بردن تدریجی گنجینه های ارزشمند جنگلی در اثر آتش سوزی،قاچاق چوب و همچنین عوامل طبیعی مانند بیماری ها در دراز مدت به بیابانی شدن عرصه های طبیعی کمک می کنند.

براساس آمار موجود وسعت جنگل های زاگرس ۶ میلیون هکتار است که بخشی از آن تاکنون از بین رفته است و در صورتی که آستین همت برای مشارکت همگانی در صیانت از این جنگل ها بالا نزنیم دیری نخواهد پایید که سرمایه های طبیعی کشور نابود شوده و از دست برود. 

جنگل‌های زاگرس با قدمتی بیش از ۱۳ هزار سال از نزدیکی مرز شمال غربی ایران با ترکیه به موازات مرز عراق به سمت جنوب کشیده شده است.

۱۱ استان آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، همدان، ایلام، لرستان، خوزستان، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد در حوزه رویشگاه زاگرس قرار دارند.

در این جنگل‌ها تاکنون ۱۸۰ گونه درختی و درختچه‌ای شناسایی شده است که خود نمایانگر ارزش ژنتیکی این رویشگاه است.

شاخص منطقه زاگرس، درخت بلوط است اما سایر گونه‌های درختی نظیر بنه، بادامک، ارزن، کیکم، گلابی وحشی نیز در رویشگاه دیده می‌شود.

کمبود نیروی انسانی وضرورت مشارکت مردم

 آنچنان که رئیس منابع طبیعی گچساران در نشست با خبرنگاران گفت: این شهرستان با ۴۳۵ هزار جنگل و مرتع و تنها یک نیروی حفاظتی نیازمند مشارکت فعال شهروندان برای حفظ و بقای عرصه های طبیعی و جنگلی است.

مجید نظری اضافه کرد: غرس درختان جنگلی،مشارکت در اطفای حریق هنگام آتش سوزی و خودداری از آلوده کردن طبیعت و پیشگیری از قاچاق چوب از حداقل اقدام هایی است که می تواند به بقای جنگل ها و مراتع کمک کند.

وی با اشاره به اینکه امسال ۳۰ کارت قرقبان در گچساران برای علاقه مندان به طبیعت در این شهرستان صادر شده تا  اداره منابع طبیعی را در حفاظت از منابع طبیعی یاری کنند ابراز داشت: با وجود این به شدت خلاء کمبود نیروی حفاظتی در این شهرستان احساس می شود.

رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران ابراز داشت:هم اینک یک پاسگاه قرقبانی در این شهرستان وجود دارد و برای صیانت بهینه از عرصه های طبیعی نیاز به ۲ پاسگاه دیگر در مناطق باباکلان و لیشتر وجود دارد.

برنامه ریزی برای کاهش خسارت های آتش سوزی

نظری با اشاره به در پیش بودن فصل آتش سوزی، ایجاد آتش بر در شمال شهر دوگنبدان، تکمیل تجهیزات اطفای حریق و برنامه ریزی در استفاده از رسانه های ارتباط جمعی برای آگاهی بخشی به شهروندان را از برنامه های منابع طبیعی گچساران برای به حداقل رساندن خسارت های آتش سوزی ها در جنگل ها و مراتع ذکر کرد.

وی با یادآوری این نکته که هرگز جنگل های دست کاشت کارایی و اثربخشی جنگل های طبیعی را ندارند از شهروندان خواست برای کمک به حفظ جنگل ها احساس مسئولیت بیشتری داشته باشند.

نظری اجرای طرح های مرتعداری را از دیگر برنامه های اجرا شده سال جاری به منظور حفاظت عرصه های طبیعی گچساران ذکر کرد و اظهار داشت: این طرح امسال در۲ هزار و ۴۰۰هکتار از مراتع این شهرستان اجرا شده است.

توسعه جنگل های دست کاشت

وی گفت: عملیات غرس ۵۸ هزار اصله نهال در این شهرستان همزمان با هفته منابع طبیعی آغاز شد.۱۵ تا ۲۱ اسفند در ایران به نام هفته درخت کاری و منابع طبیعی نامگذاری شده است.

مجید نظری افزود: در این طرح ۴۰ هکتار از منابع ملی منطقه دریلا با نهال های کهور، کنار و اکالیپتوس غرس می شود که با آب و هوای منطقه سازگاری دارند.

نظری بیان کرد: اجرای این طرح افزون بر احیای عرصه های ملی موجب کاهش آثار آلایندگی ریزگردها بر سلامت مردم و تعدیل گرمای هوا خواهد شد.

وی تصریح کرد: ۳۲ هزار اصله از این  نهال ها در نهالستان منابع طبیعی این شهرستان خزانه گیری شده است. پنج هزار هکتار جنگل دست کاشت از سال ۹۲ تاکنون در این شهرستان ایجاد شده است.

وی هدف از اجرای این طرح را اصلاح و احیای مراتع تخریب شده، جلوگیری از فرسایش خاک و هدر رفتن آب، نگهداری و ذخیره نزولات آسمانی، تلطیف هوا و ایجاد محیط تفرج گاهی، ایجاد اشتغال، جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهرستان و کمک به توسعه پایدار اعلام کرد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیز داری گچساران،کاشت نهال از سوی دستگاه های اجرایی، بهره برداری از طرح های آبخیزداری و آبخوانداری، برگزاری مراسم درختکاری با حضور داوطلبان و رسانه، تقدیر از فرهنگ ساران و فعالان رسانه های برتر، برگزاری مانور یگان حفاظت،دیدار با مسئولان قضایی، درختکاری به یاد شهدا و فداکاران منابع طبیعی و دیدار با خانواده آنها از دیگر برنامه های هفته منابع طبیعی در این شهرستان ذکر کرد.

نظری گفت: ۹۰ درصد از اراضی شهرستان گچساران را عرصه های ملی تشکیل می دهد که از این میزان ۷۰ درصد مرتع و جنگل است.

احیای مراتع

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران گفت: ۷۳۰ هکتار بذر پاشی در مراتع مناطق دریلا، کوه سرخ، دشت گازال و لیشتر در این شهرستان انجام شد.

وی اظهار داشت: این نهال ها از گونه بومی بادام ، زرین چوب (قیچ) و  یونجه است که با آب و هوای منطقه سازگاری دارند.نظری  با تاکید بر لزوم فرهنگ سازی برای حفظ منابع طبیعی گفت: برای اجرای این طرح هفت میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال اعتبار از محل صندوق توسعه ملی هزینه شد.

وی هدف اجرای این طرح را اصلاح و احیای مراتع تخریب شده، جلوگیری از فرسایش خاک و هدر رفتن آب، نگهداری و ذخیره نزولات آسمانی، تلطیف هوا و ایجاد محیط تفرج گاهی، ایجاد اشتغال، جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهرستان و کمک به توسعه پایدار ذکر کرد.

قطع دست سودجویان

 رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران گفت: با تلاش ماموران یگان حفاظت این نهاد ۲۸۰ هکتار از زمین های ملی در این شهرستان امسال از دست سودجویان و زمین خواران خارج شده است.

مجید نظری افزود: این مقدار اراضی ملی با صدور احکام قضایی و تلاش یگان حفاظت منابع طبیعی از دست ۵۰ سودجو خارج شد.با هوشیاری و پیگیری یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان این افراد متخلف شناسایی و پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی معرفی و حکم قطعی برای آنان صادر شد.

نظری افزود: ۸۰ پرونده تخلف در عرصه منابع طبیعی این شهرستان امسال تشکیل و برای پیگیری های قانونی به مراجع قضایی ارسال شده است.

توسعه آبخیزداری

رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران گفت: هشت هزار و ۸۰۰ متر مکعب سازه آبخیزداری با حجم ۷۰۰ هزار متر مکعب و در قالب هشت  طرح امسال در این شهرستان اجرا شده است.

مجید نظری ابراز داشت: این طرح ها با ۲۰میلیارد ریال اعتبار از منابع اعتبارات ملی و استان اجرا می شود.دولت به منظور مقابله با خشکسالی و کنترل سیلاب ها به مدیریت جامع حوزه‌های آبریز توجه ویژه ای دارد.

وی آبخیزداری را مهمترین راه مقابله با خشکسالی دانست و گفت: با کنترل روان آب‌ها سطح آب سفره‌های زیرزمینی تقویت می‌شود.

طرح ممیزی

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری گچساران گفت: طرح ممیزی در ۸۵ درصد از اراضی ملی این شهرستان به منظور ساماندهی بهره برداران و مرتعداران و حفاظت از این زمین ها اجرا شده است.

وی افزود: شناسایی بهره برداران ، تعیین حدود مراتع برای ایجاد تعادل دام و مرتع و صدور پروانه چرای دام در راستای طرح ملی مدیریت پایدار از مهم ترین اهداف اجرای طرح ممیزی مراتع است.
۳۲۰ هزار مرتع و ۱۱۵ هزار هکتار جنگل در گچساران وجود دارد.گونه‌های جنگلی بادام، بلوط و بنه بیشترین وسعت جنگل‌های این شهرستان را به خود اختصاص داده‌است.

انتهای پیام/فرزانه شریفی