با آنکه دستگاه های متولی در طول سال تلاش می کنند تا مهارت های لازم برای به حداقل رساندن خسارت های زلزله را به شهروندان آموزش دهند اما متاسفانه این فقط روی کاغذ است و در عمل استرس ناشی از خسارت های زلزله همه چیز را به باد فراموشی می سپارد به همین دلیل حفظ خونسردی مهمترین توصیه کارشناسان در هنگام بروز چنین حوادثی است.

همین زمین‌لرزه‌ای۵.۶ دهم ریشتری چهارشنبه شب در شهر سی‌سخت مرکز شهرستان دنا از توابع استان کهگیلویه وبویراحمد که منجر به زخمی شدن حداقل ۴۷ نفر شده نمونه ای از دردسرهای استرس در هنگام بروز زلزله مشاهده می شود.

 مردم شهر سی سخت دیشب تا بامداد با وجود بارش شدید باران در بیرون از خانه ماندند و به دلیل سرمای هوا خودروهای شخصی را برای اسکان انتخاب کردند و همین باعث ایجاد صف های طویل در پمپ بنزین و پمپ گازهای این شهر شد.

بی توجهی به شایعات یکی از راهکارهای کنترل استرس در هنگام بروز حوادثی چون زلزله است که آخرین تجربه آن خبرهای کذب غیررسمی درباره کشته شدن تعدادی از شهروندان در زلزله استان کهگیلویه و بویراحمد بود که نیاز است شهروندان در این شرایط تنها اخبار را از رسانه های ارتباط جمعی رسمی رصد کنند.

اگرچه هیچ چیزی نمی تواند میزان سلامتی شهروندان را در زلزله تضمین کند ولی شناخت خطرات حوادث پیش بینی نشده می تواند در حفظ جان افراد سهم به سزایی داشته باشد.

اقدام های قبل از زلزله

وجود کپسول آتش نشانی کوچک و دانستن نحوه استفاده از آن نخستین ضرورت های قبل از زلزله است.بخش قابل توجهی از زلزله ها در نیمه شب رخ می دهد بنابراین از خوابیدن زیر اشیا مانند ساعت خودداری شود.

از گذاشتن اشیا در راهروهای منتهی به درهای خروجی خودداری شود تا هنگام خارج شدن با عجله با آنها برخورد نشود.پیش از زلزله مناطق امن خانه را شناسایی کرده تا هر یک افراد خانواده در نزدیک ترین محل امن قرار گیرد.اشیایی که به دیوار نصب شده را به گونه ای محکم شود که امکان سقوط آنان به حداقل برسد.

یک کیف حاوی چراغ دستی، غذاهای کنسروی،وسایل کمک های اولیه،پاوربانک و سایر ابزار مورد نیاز آماده کرده و در محل مناسب قرار داده تا در صورت تخریب خانه از محل خارج شد.

اقدام های مراقبتی حین زلزله

اگر در خانه هستید دست های خود را روی سر و گردن قرار داده و بنشینید یا اینکه زیر یک میز محکم پناه بگیرید و تا زمان  پایان لرزش ها همان جا بمانید.از شیشه،پنجره و دیوارها و هر آنچه که می تواند سقوط کند مثل لامپ یا تابلو فاصله بگیرید.هنگام تکان های زلزله، اگر در تختخواب هستی همانجا بمانید و از سر خود  با یک بالش محافظت کنید.
در صورتی که در طبقه غیر همکف و یا دور از در خروجی هستید تا هنگامی که لرزش زمین تمام شود و راه برای بیرون رفتن ایمن باشد در داخل ساختمان بمانید. بررسی ها نشان داده است که بیشتر جراحت ها در هنگامی رخ می دهد که مردم داخل ساختمان تلاش می کنند به سمت بیرون حرکت کنند.

اگر بیرون خانه هستیم از ساختمان ها ،روشنایی های خیابان و سیم های برق و تلفن دوری کنیم و در فضای باز بمانیم تا لرزش متوقف شود کارشناسان می گویند که بزرگترین خطر در بیرون ساختمان در کنار در خروجی و کنار دیوارهای خارجی است.

در صورت حضور در خودرو با احتیاط متوقف شده،داخل وسیله نقلیه بمانیم و از پارک کردن حودرو نزدیک یا زیر ساختمان ها،درخت ها ،پل های هوایی،سیم های برق و تلفن دوری کنیم.
زمانی  که لرزش ها تمام شد محتاطانه حرکت کنیم و از جاده ها و پل ها و دامنه هایی که ممکن است به وسیله زلزله خسارت دیده باشند دوری کنیم.
بعد از وقوع زلزله

اگر بخش هایی از خانه تخریب شد پس از بستن شیرهای آب و گاز محل را ترک کنید.در صورتی که زیر آوار ماندید از روشن کردن کبریت، لگد مال کردن خاک جلوگیری و دهان خود را با دستمال یا لباس بپوشانید و روی لوله و دیوار ضربه بزنید تا امداد گران  بتوانند شما را مکان یابی کنند.فریاد زدن را آخرین راهکار نجات بدانید چرا که این اقدام می تواند باعث ورود  خاک به داخل ریه ها شود.

برای پس لرزه ها آماده باشید . پس لرزه ها معمولا نسبت به زلزله اصلی شدیدتر نیستند اما برای وارد کردن خسارت به سازه های سست می توانند قدرت کافی را داشته باشند، پس لرزه ها ممکن است در ساعت های نخست ، روزها ، هفته ها یا حتی ماه ها بعد از زلزله اصلی ادامه پیدا کنند.به رادیو و تلویزیونی که با باتری کار می کند برای گرفتن اطلاعات اضطراری گوش کنید.
از تلفن فقط برای موقع اضطراری استفاده کنید چرا که استفاده بیجا از تلفن موجب اختلال در شبکه و تاخیر بیشتر در امداد رسانی می شود.محتاطانه کابینت ها را باز کنید. مواظب چیزهایی که می توانند از قفسه ها سقوط کنند باشید،از مناطق خراب شده دوری کنید مگر اینکه بوسیله پلیس، آتش نشانی یا سازمان های امدادی از شما تقاضای کمک شود.
تمام طول دودکش ها را برای خسارت احتمالی بررسی کنید زیرا توجه نکردن به آسیب می تواند به آتش سوزی منجر شود.سیم های برق،تلفن ، گاز و آب را بررسی کنید.نشتی گاز را بررسی کنید .

اگر بوی گاز به مشامتان رسید یا صدای دمیدن یا صدای خش خش شنیدید، پنجره را باز  و خیلی سریع ساختمان را ترک کنید شیر اصلی بیرونی گاز را ببندید و از طریق خانه همسایه به شرکت گاز تلفن کنید.اگر فلکه اصلی گاز را به هر دلیلی بستید، باز کردن مجدد آن باید توسط یک متخصص انجام شود.
اگر جرقه یا شکستگی یا سیم های پوسیده می بینید یا بوی گرم عایق به مشام می رسد ،فیوز اصلی برق یا مدار جریان برق را قطع کنیدو به تکنسین برای مشاوره تلفن کنید.

انتهای پیام/فرزانه شریفی