دیده‌بان ایران؛ پریسا هاشمی: بازار دارو سال‌هاست که با شرایط بغرنجی روبرو است. تلاش‌های دولت‌ها برای سامان دادن به این بازار همیشه به صورت مقطعی و کوتاه مدت بوده و این شرایط تاکنون ادامه داشته است. اما در بعضی دولت‌ها این شرایط به بحران تبدیل شده است. درست مانند دو سال آخر دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد که داروخانه‌ها آنقدر خالی بودن و بیماران (به ویژه بیماران خاص) مستاصل دست به دامن داروهای قاچاق شده بودند. قاچاقچیانی که خود را پنهان می‌کردند در آن زمان از پاتوق‌هایی همچون ناصرخسرو بیرون آمده و مقابل داروخانه‌های مرجع بساط نامرئی خود را گسترده و دارو را با قیمت‌های گزاف به بیماران درمانده عرضه می‌کردند. اما قاضی‌زاده هاشمی، وزیر بهداشت دولت حسن روحانی که با شعار اصلی «مهندسی سلامت» روی کار آمده بود، ظرف دو، سه ماه آتش تند بازار دارو را خاموش کرده و سامانی به آن داد. اما این آرامش هم در بازار دارو و شیرخشک دوام نیاورد و بار دیگر تنش و التهاب بر سر رسته دارو سایه افکند. قیمت و کمبود دارو در دو، سه سال اخیر بیش از سال‌های گذشته اوج گرفته و ثبات نسبی را تجربه نکرده است. در جنگ ۴۰ روزه آمریکا بخشی از پتروشیمی‌ها را هدف قرار داد و حالا نه تنها روی قیمت‌ها بلکه در کمبود دارو نیز تاثیر به‌سزایی خواهد گذاشت. در صورتی که این معضل مدیریت نشود بحران عظیمی در تولید ورق و قوطی دارو و شیر خشک به وجود می‌آید. با وجود شرایط پرتنش بازار دارو اما محمدمهدی مجاهدیان، معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی، مدعی شد که با وجود اختلال در واردات مواداولیه و دارو، فعلاً کمبود جدی در کشور وجود ندارد و در تشریح وضعیت تأمین دارو پس از جنگ اخیر، از وجود ذخایر استراتژیک ۶ ماهه دارو در کشور خبر داد.

در میان این شعارها اما سلامت و جان مردم در خطر است. مردم با کمبود شدید دارو به ویژه داروهای بیماری‌های خاص در داروخانه‌ها روبرو هستند و این ذخایر استراتژیک ادعا شده توسط معاون غذا و دارو به کمک بیماران نیامده است. مردم با نبود یا کمبود داروهای گرانقیمت دست به گریبانند و اگر بحران دارو با همین شرایط پیش برود، سلامت هم به حسرت و آرزو تبدیل می‌شود.

دیده‌بان ایران درباره کمبود و گرانی دارو و شیر خشک، بحران تولید ورق و قوطی دارو و شیرخشک و… محمدرسول شیخی‌زاده، نماینده قروه و دهگلان و دبیراول کمیسیون بهداشت و درمان در مجلس دوازدهم به گفت‌وگو پرداخته است.

مشروح  گفت‌و‌گوی دیده‌بان ایران با محمدرسول شیخی‌زاده، نماینده مجلس دوازدهم را در زیر می‌خوانید:

باید ۶ ماه ذخایر دارویی داشته باشیم

محمدرسول شیخی‌زاده،  دبیراول کمیسیون بهداشت و درمان در مجلس در پاسخ به این سوال که چرا با وجود اینکه علم به وقوع جنگ داروی مورد نیاز جامعه تأمین نشد تا با کمبود دارو روبه‌رو نشویم؟ به دیده بان ایران گفت: «دارو جزو کالاهای استراتژیک و حیاتی برای مردم است؛ چه در شرایط جنگی و چه در شرایط عادی و غیرجنگی، همیشه تأکید و مصوبه کمیسیون بهداشت و درمان و حتی دولت این است که باید حداقل تا ۶ ماه ذخایر دارویی داشته باشیم. اصلاً اگر هیچ جنگی هم اتفاق نمی‌افتاد، وزارت بهداشت، مخصوصاً سازمان غذا و دارو، باید نسبت به اجرای این قانون اهتمام بورزد.»

کمبود دارو در کشور را رد نمی‌کنم

شیخی‌زاده با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، افزود: «این جنگ‌ها مسلما بازار دارو را هم تحت تأثیر قرار داده است. اما یکی از تأکیدات، مطالبه و درخواست کمیسیون، پرداخت ارز مورد نیاز به دارو است. دولت با عنایت، توجه خود را به این موضوع معطوف کرده است. اما در مجموع کمبود دارو را رد نمی‌کنم و می‌دانیم که در حال حاضر با کمبود برخی اقلام دارویی مواجه هستیم. خوشبختانه برخی اقلام در داخل تولید می‌شود و در دسترس قرار می‌گیرد، اما دسترسی به برخی اقلام، به ویژه برای بیماران خاص دشوار شده است.»

بخشی از دارو به دلیل نبود نظارت‌های جدی خارج از شبکه توزیع می‌شود

دبیراول کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: «به هر حال، خارج از شبکه توزیع شدن دارو هم یک مشکل اساسی است. پلیس امنیت اقتصادی به این موضوع ورود کرده و کنترل می‌کند. سازمان غذا و دارو هم باید بر توزیع اقلام دارویی، دقت بیشتری داشته باشد و با کسانی که خارج از شبکه توزیع می‌کنند، برخورد جدی و قاطع شود. نمی‌گویم توزیع خارج از شبکه دارو به صفر می‌رسد، چون قاچاق، علیرغم اینکه پدیده‌ای زشت و مذموم است، متأسفانه در همه حوزه‌ها، از جمله دارو، وجود دارد. بخشی به‌صورت قاچاق و بخشی هم به‌دلیل نبود نظارت‌های جدی، خارج از شبکه توزیع می‌شود و تخلفاتی صورت می‌گیرد.»

نباید در سلامت مردم تعلل کنیم

او افزود: «در این شرایط، تمام تلاش دولت و مجلس باید بر این استوار باشد که قاطعانه با متخلفان و کسانی که در قاچاق دارو دست دارند برخورد شود، نظارت جدی بر توزیع مناسب انجام گیرد و واردات دارو از روش‌های مختلف برای کاهش کمبودها در دستور کار قرار گیرد. بحث سلامت مردم موضوعی نیست که ما در آن تعلل، توجیه کنیم یا بخواهیم به هر شکلی از کنار آن عبور کنیم. این جمله بسیار ارزشمند را از رهبر شهید ما به یادگار داریم؛ «نباید اجازه بدهیم بیمار، غیر از درد بیماری، رنج هزینه، تأمین دارو و سایر موارد را هم بکشد.» بنابراین باید به این نکته دقت کنیم و در حوزه دارو بیش از گذشته کار شود. البته توفیق دارو هم یکی از آن بحث‌های جدی حوزه دارو است. این مجموعه تأمین‌کننده مواداولیه بسیاری از داروسازی‌های داخل کشور ما بود، اما متأسفانه حملات جنگ رمضان مورد تهاجم وحشیانه دشمن آمریکایی – صهیونیستی در قرار گرفت. اما علیرغم تمام این اتفاقات و با توجه به جلساتی که کمیسیون بهداشت و درمان با وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین وزیر بهداشت برگزار شده، امیدواریم که در آینده شاهد اتفاقات بهتری در حوزه دارو باشیم.»

تنها راه نجات مردم تقویت پایه‌های بیمه‌ای است

شیخی‌زاده در پاسخ به این سوال که در شرایطی که احتمال افزایش صرف نظر مردم از درمان وجود دارد، کمیسیون چه مهلتی به دولت داده است؟ به دیده بان ایران گفت: «اعضای کمیسیون بهداشت و درمان جلسه مفصلی با وزیر بهداشت برگزار کردند. چیزی که در آن جلسه به آن رسیدیم، تنها راه؛ همراهی دولت و مجلس برای تقویت پایه‌های بیمه است. در حال حاضر افزایش قیمت‌‌ها به گونه‌ای است که بیمه هم پاسخگو نیست و توان تأمین آن بحث را ندارد. نهایتاً با تایید کمیسیون بهداشت و درمان مقرر شد که وزارت بهداشت  بسته‌هایی جهت تقویت بیمه‌ها تهیه کند، تا فشار افزایش قیمت‌ها را از دوش بیماران کم شود.»

او افزود: «قرار شد این پیشنهاد با امضای آقای وزیر بهداشت و درمان برای آقای رئیس‌جمهور ارسال شود تا در دولت هم در این راستا تصمیم‌هایی بگیرد. اما هیچ زمانی برای سپری کردن این پروسه تعیین نشد، چون موضوع سلامت از اولویت‌های جامعه است و باید سریع درباره آن تصمیم‌گیری شود.»

مصوبه‌ای درباره افزایش قیمت جلد دارو نداشتیم

دبیراول کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در پاسخ به این سوال که با توجه به مشکلاتی که در پتروشیمی‌ها وجود دارد آیا موضوع بسته‌بندی دارو و شیرخشک در جلسات کمیسیون با دولت یا جلسات اعضای کمیسیون مطرح شده است؟ تاکید کرد: «در حال حاضر یکی از دلایل افزایش قیمت دارو این موضوع است. قیمت جلد دارو چند برابر خود دارو است که به افزایش قیمت تمام شده منجر شده است. در کمیسیون مشترک با وزارت بهداشت و وزیر رفاه، درباره این موضوع نه بحث خاصی داشتیم نه مصوبه‌ای. نکته حائز اهمیت این است که تأمین مواداولیه مربوط به پتروشیمی در کمیسیون انرژی و سایر کمیسیون‌ها بررسی می‌شود و ما در کمیسیون بهداشت پیرامون این موضوع بررسی خاصی نداشتیم.»

در حال مدیریت حوزه شیر خشک هستیم

او در پاسخ به این سوال که در شرایطی که برای فرزندآوری مشوق‌هایی در نظر گرفته شده و مدام درباره پیری جمعیت در ایران هشدار می‌دهند، چرا شیرخشک جیره‌بندی است و دستیابی به آن دشوار است؟ بیان کرد: «اخیراً نشست‌های مطلوبی بین وزارت بهداشت و تولیدکنندگان داخلی برگزار شده و علاوه بر افزایش تولیدات داخل، نظارت بر توزیع آن در داروخانه‌ها هم افزایش یافته است. نمی‌گویم مشکلی نیست، اما مسئولان در حال مدیریت این حوزه هستند تا مشکل جدی برای خانواده‌ها ایجاد نشود. با این حال این مشکل را قبول دارم. قبل از جنگ هم در کشور مشکل شیر خشک وجود داشت و محدود به زمان جنگ نیست. در مجموع مدیریت  این حوزه در دستور کار قرار گرفته و امیدواریم به زودی مشکلات این حوزه مرتفع شود. »

امیدواریم شرایط طوری پیش برود که مردم با مشکلات جدی‌تر مواجه نشوند

شیخی زاده در پاسخ به این سوال که دارو و شیرخشک با سلامت مردم و نوزادان ارتباط مستقیم دارد، چه زمانی این مشکلات حل می‌شود؟ تاکید کرد: «نمی‌توان گفت که این مشکلات سریع به صورت ۱۰۰درصد رفع می‌شود، چون ما در شرایطی قرار داریم که تأمین مواد اولیه، واردات و صادرات دارو مانند قبل روان و سریع انجام نمی‌شود، اما امیدوارم ان‌شاءالله شرایط طوری پیش می‌رود که مردم با مشکلات جدی‌تری مواجه نباشند. مطالبه جدی ما به عنوان نماینده مردم،  این است که تمام دستگاه‌های دولتی، حاکمیتی و اجرایی در این ایام به‌صورت تمام‌وقت در خدمت و کنار مردم باشند و پاسخگوی درخواست‌ها و مطالبات مردم باشند.»

نویسنده:سعید روزافزای