اعلام رسمی سردار غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پدافند غیرعامل درباره «ارسال تصاویر دوربین‌های شهری از سوی یک آی‌پی مشخص به خارج از کشور»، موج جدیدی از نگرانی و پرسش‌های امنیتی را در فضای عمومی به‌وجود آورده است، چراکه بیشترین اهداف نظامی اسرائیل در جنگ ۱۲روزه در تهران مورد هدف قرار گرفت و به همین دلیل، حساسیت روی عملکرد شهرداری تهران به‌ویژه سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری (فاوا) و شرکت کنترل ترافیک شهر تهران افزایش یافته است. 

اعلام این موضوع، آن هم در شرایطی که طی ماه‌های اخیر مجموعه‌ای از عملیات‌های هدفمند و دقیق علیه اشخاص و مراکز مشخصی در تهران انجام شده و حساسیت‌ها نسبت به مسائل امنیت شهری به اوج رسیده است، ابهامات تازه‌ای را پیش‌ِروی افکار عمومی و نهادهای مسئول قرار می‌دهد. همین موضوع باعث شده است که نگاه‌ها بیش از پیش به عملکرد مجموعه‌های زیر نظر شهرداری تهران دوخته شود؛ به‌ویژه سازمان فاوا و شرکت کنترل ترافیک که مسئولیت مستقیم راه‌اندازی، نگهداری و ایمن‌سازی شبکه دوربین‌های نظارتی شهری را برعهده دارند و هرگونه اختلال یا نفوذ در سامانه‌های آن‌ها، می‌تواند پیامدهای گسترده امنیتی، عملیاتی و مدیریتی در پی داشته باشد. 

بعد از جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل و در شرایطی که هنوز سایه جنگ بر سرکشور سنگینی می‌کند، سخنان سردار جلالی درباره ارسال داده‌ها به یک مقصد خارجی، نه‌تنها یک هشدار ساده نیست، بلکه زنگ خطری است که می‌تواند نشان‌دهنده وجود حفره‌های احتمالی در طراحی، نگهداری یا مدیریت دسترسی‌های سامانه‌های شهری باشد. هرچند هنوز جزئیات فنی ارسال تصاویر دوربین‌های ترافیکی، به‌طور جامع از سوی مراجع رسمی منتشر نشده است، اما حتی طرح چنین مسأله‌ای، ضرورت بررسی دقیق، شفاف‌سازی و بازبینی کامل رویه‌های امنیتی را دوچندان می‌کند. در این میان، اهمیت مسئولیت و مدیریت سازمان فاوا و شرکت کنترل ترافیک تهران بیش از هر زمان دیگری برجسته شده است. به نظر می‌رسد که این نهادها باید با شفاف‌سازی، ارائه گزارش‌های حرفه‌ای و هماهنگی نزدیک با دستگاه‌های امنیتی، اطمینان عمومی را بازسازی کنند. 

مهدی عباسی، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران؛ درباره   اعلام رسمی نفوذ اسرائیل به دوربین های شهری با دیده بان ایران گفت و گو کرده است.

باید درباره تجهیزات خارجی، سخت‌گیری‌های فراوانی داشته باشیم

مهدی عباسی، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران درباره احتمال ارسال تصاویر دوربین‌های ترافیکی پایتخت به اسرائیل به دیده‌بان ایران توضیح داد: «لازم است درباره تجهیزاتی که از خارج وارد می‌شوند، به‌ویژه تجهیزاتی که در حوزه فناوری و ارتباطات به‌کار می‌رود و رویکرد سایبری دارد و در بستر اینترنت فعال است، با سخت‌گیری‌های فراوان عمل کنیم و این تجهیزات باید با عبور از فیلترهای متعدد، مورد بررسی قرار گیرند تا از صحت عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل شود.» 

او افزود: «تجربه نشان داده است که با آزمایش‌های مربوطه در پدافند غیرعامل، امکان بررسی تجهیزات فراهم است و از آنجا که این امکان وجود دارد که اطلاعات ما به خارج از کشور فرستاده شود، باید خطرناک‌ترین فرضیه‌ها را در نظر بگیریم و برای مواجهه با آن‌ها آمادگی لازم را ایجاد کنیم.»

عضو شورای شهر تهران درباره خرید دوربین‌های ترافیکی از کشورهای خارجی، خاطرنشان کرد: «ما یک تأکید کلی داریم؛ در دنیایی که کشورها یا در رقابت با یکدیگر هستند یا در دشمنی، برای حفاظت و ایمن نگه داشتن کشور ابتدا باید به توان داخلی فکر کنیم و خود را از درون قدرتمند کنیم. چنانچه هم ناچار به استفاده از خدمات خارج از کشور شویم، لازم است از نوع، کیفیت و صحت عملکرد آن خدمات اطمینان کامل حاصل کنیم و از سلامت آن‌ها مطمئن شویم. پس از دستیابی به این اطمینان، می‌توان از آن خدمات استفاده کرد.» 

او در پاسخ به این سؤال که احتمال دارد فرد یا افرادی در شهرداری، تصاویر را به خارج از کشور ارسال کرده باشند، گفت: «بحث این نیست که این اقدام احتمالی توسط چه کسی انجام شده است؛ بلکه مهم آن است که تمام فرضیاتی که ممکن است از این زاویه موجب آسیب شود، شناسایی و فهرست شود و برای همه آن‌ها پیش‌بینی‌ها و پیشگیری‌های لازم انجام شود.»

وابستگی به تجهیزات خارجی باید به حداقل برسد

عضو شورای شهر تهران ضمن تأکید بر لزوم ارتقای توان داخلی، با اشاره مجدد به این که تمام کشورها یا در رقابت با یکدیگر هستند یا در دشمنی،  به دیده بان ایران گفت: «معتقدم اگر می‌خواهیم قوی و آسیب‌ناپذیر باشیم، باید در تمام خدماتی که دریافت می‌کنیم، ابتدا توان داخلی را ارتقا دهیم. این اصل در همه عرصه‌ها وجود دارد. اما در مواردی که به ناچار یا به هر دلیلی، اعم از فنی و اقتصادی، نیاز به دریافت خدمات از کشورهای دیگر داریم، باید ملاحظات خاص را در نظر بگیریم. این خدمات باید براساس ملاحظات امنیتی و استانداردهای سرزمینی کشور مورد بررسی و تأیید قرار گیرند و سپس تهیه شوند.» 

عباسی همچنین تأکید کرد: «در هر حوزه‌ای، به‌ویژه در تجهیزاتی که به‌صورت گسترده و فراگیر در کشور مورد استفاده قرار می‌گیرند (مانند دوربین‌های ترافیکی یا دوربین‌های شهری)، نباید تصور شود که این موضوع فقط مختص تهران است. ما در کشور بیش از ۱۳۰۰ شهر داریم و اگر روزی قرار باشد که همه آن‌ها به‌تدریج این تجهیزات را تکمیل کنند، چه میزان ارز از کشور خارج خواهد شد؟ بنابراین، سیاست‌گذاری باید به سمتی حرکت کند که این تجهیزات در داخل کشور تولید شوند.» 

او در پایان گفت: «فناوری این تجهیزات به‌قدری پیچیده نیست که مهندسین داخلی ما از تولید آن‌ها ناتوان باشند. باید تولید داخلی این تجهیزات انجام شود و در بخش‌هایی که به هر دلیلی، اعم از فنی یا اقتصادی، وابستگی وجود دارد، باید این وابستگی به حداقل برسد. در این صورت، هم بازار بزرگی برای تولیدات داخلی ایجاد خواهد شد و هم ایمنی لازم برای شرایط داخلی و استفاده در شهرها فراهم می‌شود.» 

نویسنده:سعید روزافزای