ورزش‌های رزمی مثل کاراته، تکواندو، کیک‌بوکسینگ، جودو، و بوکس از جمله ورزش‌هایی هستند که در آن‌ها احتمال برخورد فیزیکی بالاست. در این میان، افرادی که ارتودنسی انجام داده‌اند ممکن است نگرانی‌هایی درباره شرکت در این ورزش‌ها داشته باشند. این نگرانی کاملاً طبیعی است، چون وسایل ارتودنسی مثل براکت‌ها و سیم‌ها روی دندان‌ها نصب می‌شوند و احتمال آسیب دیدن آن‌ها یا بافت دهان در هنگام ضربه وجود دارد. در این مقاله به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم و نگاهی دقیق به رابطه ارتودنسی و ورزش‌های رزمی خواهیم انداخت.

ارتودنسی چه علمی هست؟

ارتودنسی یکی از انواع دندان‌پزشکی است که هدف آن اصلاح موقعیت دندان‌ها و شکل فک است. بسیاری از افراد به دلایل مختلفی مثل نامرتب بودن دندان‌ها، مشکل در جویدن غذا، جلو بودن فک یا فاصله زیاد بین دندان‌ها به متخصص ارتودنسی مراجعه می‌کنند. درمان معمولاً با نصب وسایلی مانند براکت، سیم، کش، یا الاینرهای شفاف انجام می‌شود.

مدت زمان درمان ارتودنسی بین چند ماه تا چند سال متغیر است و طی این مدت، فرد باید مراقبت‌های خاصی از دندان‌ها و وسایل ارتودنسی خود داشته باشد. در کلینیک تخصصی ارتودنسی در تهران دکتر مهدی فهیمی هنزائی تمامی انواع ارتودنسی با بهترین کیفیت انجام پذیرست.

ورزش‌های رزمی و خطرات احتمالی:

ورزش‌های رزمی با تحرک بالا، ضربات ناگهانی و درگیری فیزیکی مستقیم همراه هستند. در این ورزش‌ها، صورت و دهان بیشتر از سایر ورزش‌ها در معرض آسیب هستند. حالا تصور کنید که در حین تمرین یا مسابقه، ضربه‌ای به صورت ورزشکاری که ارتودنسی دارد وارد شود. چه اتفاقی می‌افتد؟

برخی از خطرات ممکن عبارت‌اند از:

• شکستن یا کنده شدن براکت‌ها یا سیم‌های ارتودنسی
• بریدگی یا زخم شدن لب، گونه یا زبان از داخل
• درد شدید در دندان‌ها یا فک
• طولانی‌تر شدن دوره درمان به دلیل آسیب به دستگاه ارتودنسی
• هزینه‌های اضافی برای تعمیر و جایگزینی تجهیزات ارتودنسی

آیا می‌توان با ارتودنسی ورزش رزمی انجام داد؟

پرسش مهم و پر تکرار در طول درمان ارتودنسی آن است که آیا می‌توان با ارتودنسی ورزش رزمی انجام داد؟

بله. داشتن ارتودنسی به این معنی نیست که باید قید ورزش مورد علاقه‌تان را بزنید. اما لازم است تدابیری برای محافظت از دندان‌ها و وسایل ارتودنسی خود در نظر بگیرید مثلا:

محافظ دهان (Mouth guard): راه‌حل اصلی

مهم‌ترین وسیله‌ای که می‌تواند از دندان‌ها و ارتودنسی در برابر آسیب محافظت کند، محافظ دهان است. این وسیله نرم، پلاستیکی یا سیلیکونی است که داخل دهان قرار می‌گیرد و به‌طور کامل دندان‌ها را می‌پوشاند.خصوصا دندانهای فک بالا

دو نوع اصلی محافظ دهان وجود دارد:

۱. محافظ‌های معمولی
این نوع محافظ‌ها در داروخانه‌ها یا فروشگاه‌های ورزشی قابل تهیه هستند. معمولاً ابتدا در آب داغ قرار می‌گیرند، سپس در دهان گذاشته می‌شوند تا شکل دندان‌ها را به خود بگیرند. مزیت این نوع محافظ، قیمت پایین‌تر آن است، اما در مقایسه با نوع سفارشی، محافظت کمتری ارائه می‌دهد.
۲. محافظ‌های سفارشی
این محافظ‌ها توسط دندان‌پزشک یا متخصص ارتودنسی ساخته می‌شوند و کاملاً متناسب با فرم دهان، دندان‌ها و وسایل ارتودنسی شما طراحی می‌شوند. اگرچه قیمت آن‌ها بالاتر است، اما بهترین گزینه برای ورزشکارانی است که ارتودنسی دارند، به‌ویژه در ورزش‌های پربرخورد مانند بوکس و کیک‌بوکسینگ.
البته اگر کلاه یا محافظ صورت دارید حتما توصیه میکنیم که استفاده کنید.

زمانی که شما ارتودنسی دارید خصوصا ارتودنسی ثابت باید محافظ را یک سایز بزرگتر تهیه کنید.

مزایای استفاده از محافظ دهان برای ورزشکاران ارتودنسی‌دار

• جلوگیری از شکستن یا جابجا شدن براکت‌ها
• جلوگیری از بریدگی‌های داخل دهان
  کاهش احتمال ضربه شدید به فک
• کاهش هزینه‌های اضافی درمان
• امکان ادامه تمرین با خیال راحت

نکات مهم برای رزمی کارها در طول درمان ارتودنسی

1. همیشه از محافظ دهان استفاده کنید، حتی در تمرین‌های سبک: بعضی ورزشکاران فکر می‌کنند در تمرین‌های ساده احتمال ضربه کم است، اما اتفاق همیشه ناگهانی رخ می‌دهد
2. با ما در این زمینه مشورت کنید. در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی می‌توانیم بهترین نوع محافظ را به شما معرفی کنیم.
3. بعد از هر ضربه، دهان و وسایل ارتودنسی‌تان را بررسی کنید. اگر شکستی یا جابجایی دیدید، فوراً به ما مراجعه کنید.
4. در صورت استفاده از الاینر شفاف (مثل اینویزالاین)، حتماً هنگام تمرین آن را از دهان خارج کرده و از محافظ دهان استفاده کنید.
5. محافظ دهان خود را مرتب تمیز کنید. شستن محافظ دهان با آب ولرم و صابون یا دهان‌شویه، از رشد باکتری‌ها جلوگیری می‌کند.

آیا برخی ورزش‌ها برای ارتودنسی خطرناک‌تر هستند؟

بله. در ورزش‌هایی مثل بوکس و کیک‌بوکسینگ که ضربات مستقیم به صورت وارد می‌شوند، خطر آسیب به دندان‌ها بیشتر است.

در مقابل، در ورزش‌هایی مانند جودو یا کشتی که تمرکز بیشتر بر روی گرفتن و زمین‌زدن است، خطر برخورد مستقیم به دهان کمتر است. اما در هر صورت، استفاده از محافظ دهان در همه ورزش‌های رزمی ضروری است.

چالش‌های دیگر ورزشکاران در دوران ارتودنسی:

ورزشکاران حرفه‌ای یا نیمه‌حرفه‌ای ممکن است با چالش‌هایی مثل موارد زیر روبرو شوند:

1. درد یا فشار بعد از جلسات تنظیم براکت: بعد از هر بار تنظیم سیم‌ها یا کش‌ها، ممکن است دندان‌ها حساس یا دردناک شوند و تمرین سخت باشد.
2. محدودیت در خوردن غذاهای انرژی‌زا: برخی خوراکی‌هایی که ورزشکاران برای انرژی بیشتر استفاده می‌کنند (مثل آجیل یا شکلات‌های سفت)، برای دندان‌های ارتودنسی‌دار مناسب نیستند.
3. احتمال کاهش تمرکز در حین مسابقه به خاطر وسایل دهانی: مخصوصاً در اوایل دوره ارتودنسی، ممکن است ورزشکار مدام نگران براکت‌ها یا محافظ دهان باشد و تمرکز کمتری در مبارزه داشته باشد.

نتیجه‌گیری

داشتن ارتودنسی مانع انجام ورزش‌های رزمی نمی‌شود، اما نیازمند توجه و مراقبت بیشتر است. ترجیحا در این موارد میتوانید از ارتودنسی نامرئی که دیگر هیچ خبری از سیمها و براکتهای شکننده و آسیب رسان روی دندانها نیست استفاده کنید

استفاده از محافظ دهان مناسب، مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی، و رعایت بهداشت دهان، به شما کمک می‌کند تا با خیال راحت به تمرین ادامه دهید، بدون اینکه به دندان‌ها یا وسایل ارتودنسی‌تان آسیبی برسد.

اگر شما یا فرزندتان در حال درمان ارتودنسی هستید و علاقه‌مند به ورزش‌های رزمی هستید، به‌جای کنار گذاشتن ورزش، باید راه‌های ایمن‌سازی را یاد بگیرید. با مشورت درست و ابزار مناسب، هم می‌توان از لبخندی زیبا بهره‌مند شد، هم از مزایای ورزش‌های رزمی.

منبع: https://drfahimiortho.com/

نویسنده:سعید روزافزای